Nathalie Baartman

Het boek

Niets is de laatste decennia zo zichzelf gebleven als het boek. Televisies werden alsmaar platter. Stereotorens hoor je bijna niet meer. Langspeelplaten stierven een snelle dood. Telefoons werden kleiner en ook platter. Vroeger waren telefoons nog gezellig bol. Maar tegenwoordig is niks meer bol. Alles is plat en compact. Niets is nog dat het was.
Behalve dan het boek (dat zelfs te bestellen is via bol). Het boek is boek gebleven. Bedrukt papier in kaft gebonden.

Ook al voorspellen pessimisten de teloorgang van het gedrukte woord. De moderne mens haalt de wereld immers het liefst binnenshuis via het digitale beeldscherm. Het boek laat het zich welgevallen en doet niet mee aan de hetze. Zo heb ik er in mijn kast nog eentje staan uit 1835, getiteld ‘Handboek voor jonge lieden, bij hunne intrede in de wereld’. Dit boek werkt nog prima. Je kan erin bladeren. Je kan erin lezen. Je kan er zelfs zinnen in onderstrepen. Het omslaan van de pagina’s geeft een prettig geluid.

Het boek is een klein pakket met een goed bewaard geheim. Een mysterie, dat ik bejegen met een haast plechtige schwung. Hij oogt statisch, maar als je ‘m openslaat begint alles te bewegen.

Zo maakte ik de afgelopen dagen een grappig familiedrama mee in het Deense Zuid-Jutland. Ik bevond me middenin een gelovige dorpsgemeenschap in de jaren zestig. Daar was ik zonder het boek nooit terechtgekomen. En terwijl ik mij waande in de straten van Sønderborg ontschoot me plots de gedachte: Waarom zou ik nog op vakantie gaan? Met een goed boek kom ik overal. Als het een beetje meezit, zelfs nog in China ten tijden van het oude keizerrijk. Daar kan geen Oad of Arke tegenop. Een rijke verbeelding reikt toch verder dan een retourtje Rome. En elke ervaring wordt uiteindelijk toch een herinnering in het hoofd.

‘Nou’, opperen nu de fervente reislustigen: ‘In een boek ben je slechts de volgzame lezer, maar als je reist, de actieve hoofdpersoon van het verhaal.’ Dan zou ik zeggen: ‘Is het niet de meest ultieme vakantie om eens niet hoofdpersoon van je eigen verhaal te hoeven zijn?’ Oftewel: Ik ga een week naar Zuid-Jutland en ik laat mezelf eens lekker een paar dagen thuis!

Ik hou van de houdbaarheid van het boek. Hij is de trouwe rots in de branding in deze roerige tijden. Ik boek dit jaar een vakantie in eigen boekenkast!